Marzec jest miesiącem sprawozdawczym, w którym samorząd województwa podsumowuje działania i efekty realizacji programu ochrony powietrza w minionym roku. Rok 2025, jak się okazuje, przyniósł w tej dziedzinie konkretne efekty.
Mówili o tym podczas konferencji prasowej członek zarządu województwa Antoni Konopka i dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska UMWO Mateusz Menzel.
Wicemarszałek Konopka mówił, że kończący się sezon grzewczy pokazał jak w soczewce problemy, z jakimi boryka się przeciętny Kowalski. – Bo z jednej strony mamy działania na wysokim szczeblu, związane ze zmianami klimatu, z drugiej zaś decyzje konkretnych gospodarstw domowych. I trudno dziś powiedzieć tym, którzy zdecydowaliby się na wymianę źródeł ciepła, jak konkretnie ma podjąć decyzję. Wysokie ceny, różne opinie z różnych źródeł powodują trudności w podjęciu takich działań – mówił Antoni Konopka. Przypomniał też, że znowelizowana w 2021 sejmikowa uchwała antysmogowa określa terminy wymiany popularnych „kopciuchów” na inne źródła ciepła na 2029 rok, a na 2031 rok – wymianę kotłów III i IV klasy.
Program ochrony powietrza zawiera działania, które mają zmniejszyć poziom zanieczyszczeń pyłów PM10 i PM2,5 oraz benzo(a)pirenu. – Na podstawie sprawozdania z realizacji programu ochrony powietrza dla województwa opolskiego” za 2025 rok, odnotowano bardzo wysoki poziom realizacji działań naprawczych oraz znaczące efekty ekologiczne i rzeczowe – informował Antoni Konopka. W latach 2021–2025 osiągnięto poziomy redukcji zanieczyszczeń przekraczające założenia programu na 2026 r. – jeśli chodzi o pyły PM10: poziom przekroczył 183% planu, pyły PM2,5 – 182% planu a benzo(a)piren nawet 310% planu
Realną poprawę jakości powietrza daje wymiana źródeł ciepła. Jak informował Mateusz Menzel, w 2025 r. w regionie wymieniono 2 493 źródła ciepła (to liczba wymian w ramach programów dotacyjnych). Najczęściej wybierane rozwiązania to odnawialne źródła energii, ogrzewanie gazowe oraz kotły na biomasę.
– Duże znaczenia maja też działania edukacyjne. W ubiegłym roku prawie 240 tys. mieszkańców oraz prawie 400 placówek oświatowych zostało objętych takimi działaniami, przeprowadzono setki kampanii i akcji szkolnych. Edukacja pozostaje jednym z kluczowych elementów poprawy jakości powietrza – podkreślał dyrektor.
Program zakłada także przeprowadzania systematycznych kontroli w gminach – przy wymaganym w nim minimum 1 170 kontroli przeprowadzono ich w rzeczywistości 4 306 kontroli. Warta podkreślenia jest zwiększająca się aktywność gmin w egzekwowaniu przepisów.
To jednak nie oznacza, że problemy się szybko dadzą rozwiązać – nadal wyzwaniem jest zidentyfikowana liczba około 57,9 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, które nadal wymagają wymiany.
W 2025 roku łączny koszt działań podejmowanych w ramach programu wyniósł ponad 133 mln zł, a główne źródła finansowania stanowiły dotacje i pożyczki Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, środki samorządów oraz środki prywatne mieszkańców.
vr
